Giày bảo hộ cho ngành dầu khí năng lượng đóng vai trò thiết yếu trong việc bảo vệ người lao động trước các rủi ro như hóa chất ăn mòn, trơn trượt, cháy nổ hay điện giật. Trong môi trường làm việc khắc nghiệt, việc chọn đúng loại giày đạt chuẩn là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn và hiệu suất. Bài viết sau đây Bảo Hộ GA RAN sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tầm quan trọng và cách lựa chọn giày bảo hộ phù hợp.
1. Đặc thù môi trường dầu khí năng lượng và những nguy hiểm tiềm ẩn
Ngành dầu khí có môi trường làm việc khắc nghiệt, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm
Ngành dầu khí và năng lượng là một trong những lĩnh vực có môi trường làm việc khắc nghiệt bậc nhất, đòi hỏi người lao động phải đối mặt với nhiều yếu tố nguy hiểm hàng ngày. Từ giàn khoan ngoài khơi, nhà máy lọc dầu, kho chứa đến các đường ống dẫn và khu vực khai thác – mỗi vị trí đều tiềm ẩn rủi ro cao, đặc biệt là đối với đôi chân – bộ phận thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với mặt sàn, thiết bị và vật liệu. Các nguy cơ phổ biến bao gồm:
- Tiếp xúc với hóa chất và dầu mỡ: Dầu thô, dung môi công nghiệp, axit hoặc kiềm có thể gây bỏng hóa chất, kích ứng da hoặc ăn mòn bề mặt giày thông thường. Nếu không sử dụng giày có khả năng kháng hóa chất, người lao động rất dễ bị tổn thương da chân khi giày bị thấm hóa chất trong quá trình làm việc.
- Nguy cơ cháy nổ: Trong môi trường có khí dễ cháy và hơi hóa chất, chỉ một tia lửa nhỏ cũng có thể dẫn đến hỏa hoạn. Một đôi giày không có khả năng chống tĩnh điện hoặc chịu nhiệt có thể vô tình trở thành nguồn phát tia lửa điện gây cháy nổ.
- Bề mặt trơn trượt và địa hình phức tạp: Sàn nhà xưởng, boong tàu hay các khu khai thác ngoài trời thường phủ đầy dầu, nước, bùn hoặc thậm chí là tuyết, khiến công nhân dễ trượt ngã. Một kỹ sư bảo trì từng bị chấn thương gối nghiêm trọng sau khi trượt trên sàn dính dầu do không sử dụng giày đế chống trượt đúng chuẩn.
- Vật nặng rơi hoặc va đập: Thiết bị cồng kềnh, ống dẫn dầu hoặc các chi tiết kim loại khi bị rơi xuống chân có thể gây dập nát ngón, gãy xương bàn chân nếu không có mũi giày bảo hộ chịu lực ≥ 200J.
- Vật sắc nhọn đâm xuyên từ sàn: Các mảnh thép, đinh, mảnh kính hay đá sắc nhọn xuất hiện dày đặc, đặc biệt trong khu vực thi công. Lót đế giày không có tấm chống đâm xuyên sẽ không đủ khả năng ngăn chặn những mối nguy này.
- Nguy cơ điện giật và tích tụ tĩnh điện: Làm việc cạnh tủ điện, hệ thống dây dẫn hay khu vực có điện áp cao khiến công nhân đối mặt nguy cơ điện giật chết người. Một số trường hợp còn ghi nhận cháy giày từ bên trong do tích tụ tĩnh điện, khiến bàn chân bị bỏng nặng.
- Tiếp xúc với nhiệt độ cao: Hơi nóng, bề mặt thiết bị nung, sàn sắt nóng… là tác nhân gây bỏng hoặc biến dạng giày nếu giày không có khả năng chịu nhiệt (HRO – chịu 300°C).
Chính vì đặc thù nguy hiểm như trên, giày bảo hộ cho ngành dầu khí và năng lượng cần được thiết kế chuyên biệt, tích hợp đầy đủ các tính năng bảo vệ như kháng hóa chất, chống tĩnh điện, chịu va đập, chống đâm xuyên, chống trượt và cách nhiệt. Việc lựa chọn đúng giày không chỉ giúp ngăn ngừa tai nạn lao động nghiêm trọng mà còn bảo vệ sức khỏe, năng suất và tính mạng của người lao động.
→ Xem thêm: Cách chọn giày bảo hộ theo ngành nghề để đảm bảo an toàn tối đa
2. Các tính năng bảo vệ thiết yếu của giày bảo hộ trong ngành dầu khí năng lượng
Trong điều kiện làm việc khắc nghiệt, tiềm ẩn nhiều rủi ro như tại các công trình dầu khí, giày bảo hộ không chỉ là trang bị đơn thuần mà còn là lớp bảo vệ đầu tiên ngăn ngừa những chấn thương nguy hiểm cho người lao động. Để đáp ứng yêu cầu an toàn cao của ngành này, một đôi giày bảo hộ chuyên dụng bắt buộc phải hội tụ đầy đủ các tính năng dưới đây:
2.1. Chống trượt vượt trội
Đế giày chống trượt đảm bảo an toàn khi di chuyển trong ngành dầu khí
Té ngã do trượt chân là một trong những tai nạn phổ biến tại môi trường có nhiều hóa chất, dầu mỡ và nước. Vì vậy, giày bảo hộ cho ngành dầu khí năng lượng cần được trang bị đế làm từ cao su Nitrile hoặc PU, với rãnh sâu đa chiều, tăng độ bám dính hiệu quả trên bề mặt trơn. Đặc biệt, sản phẩm phải đáp ứng tiêu chuẩn chống trượt SRC (bao gồm SRA và SRB) theo quy định của EN ISO 20345 để đảm bảo mức độ an toàn tối đa.
→ Xem thêm: Bộ sưu tập giày bảo hộ chống trượt chuyên dụng cho ngành dầu khí năng lượng
2.2. Kháng hóa chất và dầu mỡ
Giày sử dụng trong môi trường dầu khí thường xuyên tiếp xúc với dầu thô, dung môi, axit hay kiềm nên cần có khả năng chống ăn mòn và không bị phân hủy khi sử dụng lâu dài. Thân và đế giày được làm từ cao su Nitrile hoặc các loại polymer đặc biệt như PVC pha phụ gia kháng hóa chất, đảm bảo giữ được độ bền cũng như khả năng bảo vệ.
→ Xem thêm: Giày bảo hộ chống hóa chất và dầu mỡ dành cho môi trường làm việc độc hại
2.3. Chống tĩnh điện và cách điện
Tính năng chống tĩnh điện và cách điện giúp bảo vệ người lao động trước các nguy cơ rò rỉ điện
Tại các khu vực tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, việc sử dụng giày có khả năng chống tĩnh điện hoặc cách điện là vô cùng quan trọng. Giày chống tĩnh điện (ESD/A) có chức năng phân tán điện tích khỏi cơ thể người, tránh hiện tượng phát sinh tia lửa. Trong khi đó, giày cách điện (EH) giúp bảo vệ người lao động khi xảy ra tình huống tiếp xúc với điện áp cao một cách bất ngờ.
→ Xem thêm: Danh mục giày bảo hộ cách điện giúp bảo vệ an toàn khi tiếp xúc điện áp cao bất ngờ
2.4. Chịu nhiệt và chống cháy
Chất liệu chịu nhiệt và chống cháy bảo vệ chân an toàn trong môi trường nhiệt độ cao
Làm việc gần thiết bị phát nhiệt hoặc bề mặt nóng đòi hỏi giày phải có khả năng chịu nhiệt vượt trội. Đế giày cần đạt tiêu chuẩn HRO, có thể chịu được mức nhiệt lên đến 300°C trong thời gian ngắn mà không bị biến dạng. Bên cạnh đó, thân giày được sản xuất từ da chống cháy hoặc sợi tổng hợp có xử lý chống bắt lửa lan rộng, giúp tăng cường độ an toàn trong môi trường nhiệt độ cao.
→ Xem thêm: Bộ sưu tập giày bảo hộ chịu nhiệt dành cho môi trường nhiệt độ cao
2.5. Chống va đập và đâm xuyên
Mũi và đế giày được gia cố giúp chống va đập và đâm xuyên, bảo vệ tối đa trước vật sắc nhọn và vật nặng.
Đây là một trong những tính năng cơ bản nhưng cực kỳ quan trọng đối với giày bảo hộ ngành dầu khí năng lượng. Mũi giày làm từ thép hoặc vật liệu composite, có khả năng chịu lực va đập lên đến 200J, giúp bảo vệ ngón chân khỏi các vật nặng rơi trúng. Thêm vào đó, phần đế giữa được trang bị tấm lót bằng thép hoặc Kevlar có khả năng ngăn chặn các vật sắc nhọn đâm xuyên từ dưới sàn lên.
→ Xem thêm: Danh mục giày bảo hộ chống đâm xuyên dành cho môi trường làm việc nguy hiểm
2.6. Chống thấm nước và thoáng khí
Giày cần đạt được sự cân bằng giữa khả năng chống nước và thoát khí để duy trì sự khô thoáng cho bàn chân. Thân giày thường sử dụng da thật hoặc microfiber đã qua xử lý chống thấm, trong khi lớp lót bên trong làm từ chất liệu thoáng khí, có khả năng hút ẩm và kháng khuẩn, từ đó giúp giảm mùi và ngăn ngừa nấm mốc hiệu quả.
→ Xem thêm: Danh mục giày bảo hộ thoáng khí giúp làm việc thoải mái suốt cả ngày dài
3. Vật liệu và cấu tạo chuyên biệt của giày bảo hộ ngành dầu khí năng lượng
Giày làm từ vật liệu chịu nhiệt, chống hóa chất, mũi thép và đế chống trượt chuyên dụng.
Trong ngành dầu khí – năng lượng, nơi người lao động phải thường xuyên đối mặt với dầu mỡ trơn trượt, hóa chất ăn mòn, điện áp cao và nhiệt độ khắc nghiệt, giày bảo hộ không chỉ cần đảm bảo tính bền bỉ mà còn phải được thiết kế chuyên biệt với vật liệu tối ưu để bảo vệ toàn diện cho người sử dụng. Cấu tạo từng bộ phận của một đôi giày bảo hộ chuyên dụng cho công nhân dầu khí đều có mục đích riêng biệt, được tinh chỉnh để thích nghi với điều kiện làm việc đặc thù.
3.1. Phần thân giày (Upper)
- Da tự nhiên: Đây là lựa chọn phổ biến trong dòng giày bảo hộ cao cấp nhờ khả năng chống thấm nước tự nhiên, độ bền vượt trội và khả năng thích nghi với hình dáng bàn chân sau thời gian sử dụng. Tuy nhiên, giày da thường nặng hơn và yêu cầu người dùng bảo quản đúng cách để duy trì chất lượng lâu dài. Da tự nhiên còn có tính năng chịu mài mòn và chống tia UV nhẹ, phù hợp với công việc ngoài trời.
- Vật liệu tổng hợp: Các loại như polyester, nylon, microfiber và các sợi kỹ thuật cao cấp giúp giảm trọng lượng giày, đồng thời dễ dàng tích hợp tính năng chống thấm, chống hóa chất và thoáng khí. Đây là lựa chọn lý tưởng cho những ai cần giày bảo hộ phù hợp với môi trường làm việc dầu khí có cường độ cao, phải di chuyển liên tục và tiếp xúc hóa chất thường xuyên.
3.2. Phần đế giày (Sole)
- Đế ngoài (Outsole): Được sản xuất từ cao su Nitrile hoặc PU mật độ kép (dual density PU) – loại vật liệu chịu nhiệt, kháng dầu, kháng hóa chất và có khả năng chống mài mòn cực tốt. Thiết kế đế thường có các rãnh sâu đa chiều giúp tăng độ bám, ngăn trơn trượt trên nền sàn ẩm ướt, nhiều dầu mỡ. Đây là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo an toàn trong các giàn khoan, nhà máy lọc dầu, nơi luôn tiềm ẩn nguy cơ ngã do mặt sàn trơn trượt.
- Đế giữa (Midsole): Làm từ PU hoặc EVA – hai loại vật liệu có khả năng đàn hồi và hấp thụ lực tốt. Đế giữa hỗ trợ giảm áp lực lên bàn chân, hạn chế mỏi khi phải đứng lâu hoặc di chuyển nhiều trong ca làm việc kéo dài.
- Tấm lót chống đâm xuyên (Puncture Resistant Midplate): Đây là lớp nằm giữa đế giày, thường được làm bằng thép không gỉ hoặc sợi Kevlar tổng hợp có khả năng chống đâm xuyên vượt trội từ các vật sắc nhọn như đinh, mảnh thép, mảnh vỡ thủy tinh. Đặc biệt trong các khu vực thi công, nơi có xác suất cao vật nhọn rơi vãi, tấm lót này đóng vai trò thiết yếu bảo vệ lòng bàn chân khỏi chấn thương nghiêm trọng.
3.3. Mũi giày (Toe Cap)
- Mũi giày là bộ phận đầu tiên tiếp xúc khi có vật nặng rơi trúng, vì vậy cần được thiết kế với khả năng chịu va đập tối thiểu 200J – đáp ứng tiêu chuẩn an toàn trong ngành giày bảo hộ.
- Trong ngành dầu khí, việc lựa chọn chất liệu giày bảo hộ đóng vai trò quan trọng để đảm bảo an toàn cho người lao động. Thép là chất liệu phổ biến nhờ khả năng chịu lực cao và mức giá hợp lý, thích hợp với môi trường cần bảo vệ tối đa phần mũi chân khỏi vật nặng rơi. Trong khi đó, composite – vật liệu từ nhựa sợi tổng hợp – có ưu điểm nhẹ hơn thép, không dẫn điện, không bị oxi hóa và kháng hóa chất tốt. Nhờ đó, giày bảo hộ làm từ composite đặc biệt phù hợp với môi trường có nguy cơ cháy nổ hoặc yêu cầu chống tĩnh điện cao như trong ngành dầu khí.
3.4. Lớp lót bên trong (Lining)
- Bảo vệ da chân khỏi ma sát trực tiếp với thân giày, giúp giảm nguy cơ phồng rộp, trầy xước. Đồng thời có tác dụng hút ẩm, thoáng khí và khử mùi, giữ cho chân luôn khô ráo trong môi trường nóng ẩm và làm việc liên tục nhiều giờ.
- Thường được làm từ vải mesh, vải lưới kỹ thuật, foam hoặc sợi tổng hợp kháng khuẩn. Một số dòng cao cấp còn tích hợp công nghệ hút ẩm 3D hoặc khử mùi ion bạc, giúp đôi giày duy trì cảm giác dễ chịu, không bức bí.
→ Xem thêm: Vật liệu và cấu tạo giày bảo hộ tối ưu cho ngành dầu khí năng lượng và các tiêu chuẩn an toàn quốc tế.
4. Tiêu chuẩn an toàn quốc tế cho giày bảo hộ ngành dầu khí năng lượng
Tiêu chuẩn an toàn quốc tế cho giày bảo hộ ngành dầu khí năng lượng
Trong môi trường làm việc đầy rủi ro như ngành dầu khí và năng lượng, việc lựa chọn giày bảo hộ không thể chỉ dựa vào kiểu dáng hay thương hiệu. Điều quan trọng nhất là đôi giày phải đạt các tiêu chuẩn an toàn quốc tế nghiêm ngặt để đảm bảo bảo vệ tối ưu cho người sử dụng. Hai hệ thống tiêu chuẩn phổ biến và được công nhận rộng rãi nhất là EN ISO 20345 (Châu Âu) và ASTM F2413 (Hoa Kỳ).
4.1. Tiêu chuẩn EN ISO 20345 (Châu Âu):
Tiêu chuẩn EN ISO 20345 là tiêu chuẩn bắt buộc đối với giày bảo hộ được bán tại thị trường Châu Âu, quy định rõ các tính năng bảo vệ tối thiểu mà một đôi giày phải có. Trong ngành dầu khí – năng lượng, những cấp độ bảo vệ sau đặc biệt phù hợp:
- S1P: Bao gồm mũi giày chịu lực ≥200 Joule, đế chống đâm xuyên, chống tĩnh điện và hấp thụ sốc phần gót. Phù hợp với môi trường làm việc khô, ít tiếp xúc nước nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ cơ học và tĩnh điện.
- S3: Bao gồm toàn bộ tính năng của S1P và bổ sung khả năng chống thấm nước bề mặt, rất lý tưởng cho các khu vực có dầu, nước hoặc khí hậu ẩm ướt.
- S5: Dòng giày ủng chuyên dụng, chống thấm toàn phần, mũi chống va đập, đế chống đâm xuyên, chống tĩnh điện và hấp thụ sốc. Đây là lựa chọn hàng đầu trong các môi trường ngập nước, giàn khoan, hay khu vực hóa chất nguy hiểm.
Các ký hiệu phụ thường gặp:
- SRC: Đế giày đạt khả năng chống trượt cao nhất (gồm cả SRA – sàn gạch + SRB – sàn thép dầu).
- HRO: Đế ngoài chịu nhiệt lên tới 300°C.
- ESD: Giảm thiểu tĩnh điện, tránh phóng tia lửa gây cháy nổ.
4.2. Tiêu chuẩn ASTM F2413 (Mỹ):
Là tiêu chuẩn phổ biến tại Mỹ và nhiều nước châu Á, ASTM F2413 quy định các ký hiệu bảo vệ cụ thể cho từng tính năng:
- I/C: Khả năng chống va đập (Impact) và nén (Compression).
- EH (Electrical Hazard): Khả năng cách điện – bảo vệ người dùng khỏi dòng điện lên tới 18.000V.
- SD (Static Dissipative): Giải phóng tĩnh điện khỏi cơ thể – giảm nguy cơ cháy nổ.
- PR (Puncture Resistant): Chống đâm xuyên từ đế giày.
5. Lựa chọn và bảo quản giày bảo hộ tối ưu trong ngành dầu khí năng lượng
5.1. Hướng dẫn lựa chọn
Hướng dẫn lựa chọn giày bảo hộ phù hợp với ngành dầu khí năng lượng
Để đảm bảo an toàn tuyệt đối trong môi trường làm việc khắc nghiệt như ngành dầu khí năng lượng, việc lựa chọn giày bảo hộ cần bắt đầu từ việc đánh giá cụ thể các yếu tố nguy hiểm tại công trường như trơn trượt, hóa chất, điện áp cao hay nhiệt độ môi trường. Từ đó, người sử dụng cần ưu tiên lựa chọn những mẫu giày có tính năng bảo vệ phù hợp như chống trượt, kháng dầu mỡ, chống tĩnh điện hoặc cách điện, cũng như chịu được nhiệt độ cao.
Bên cạnh các tính năng bảo vệ, yếu tố đạt chuẩn an toàn quốc tế cũng đóng vai trò không thể thiếu. Những đôi giày đạt chứng nhận theo EN ISO 20345 hoặc ASTM F2413 sẽ đảm bảo đáp ứng đúng các yêu cầu kỹ thuật cần thiết trong ngành. Đồng thời, để tăng hiệu suất làm việc và tránh gây mệt mỏi khi sử dụng thời gian dài, giày cần đảm bảo độ vừa vặn, êm ái và thoải mái. Cuối cùng, lựa chọn thương hiệu uy tín, có nguồn gốc rõ ràng và chế độ hậu mãi minh bạch là điều cần thiết để đảm bảo chất lượng và tuổi thọ sản phẩm.
→ Xem thêm: Cách chọn giày bảo hộ theo từng ngành nghề
5.2. Hướng dẫn bảo quản
Duy trì giày bảo hộ đúng cách để đảm bảo hiệu quả sử dụng trong môi trường dầu khí năng lượng.
Việc bảo quản giày đúng cách sẽ giúp duy trì khả năng bảo vệ và kéo dài tuổi thọ sử dụng. Sau mỗi ngày làm việc, giày cần được vệ sinh sạch sẽ để loại bỏ dầu mỡ, hóa chất hoặc bụi bẩn tích tụ. Người dùng nên sử dụng khăn mềm hoặc bàn chải nhẹ để vệ sinh và tuyệt đối không sử dụng các chất tẩy mạnh có thể làm hư hại vật liệu.
Giày nên được phơi khô tự nhiên ở nơi thoáng gió, tránh phơi dưới ánh nắng trực tiếp hoặc gần nguồn nhiệt vì điều này có thể làm biến dạng hoặc giảm độ bền của vật liệu. Ngoài ra, cần thường xuyên kiểm tra giày để phát hiện sớm các dấu hiệu xuống cấp như đế bị mòn, thân giày bị rách hay nứt, mũi giày bị biến dạng. Khi phát hiện dấu hiệu hư hỏng, cần thay thế ngay để không ảnh hưởng đến sự an toàn.
Thường xuyên kiểm tra tình trạng giày, đặc biệt là đế, thân và lớp lót bên trong. Nếu phát hiện dấu hiệu mòn, rách, ẩm mốc hoặc giảm khả năng bám, nên thay thế kịp thời để đảm bảo an toàn khi làm việc trong môi trường dầu khí năng lượng.
→ Xem thêm: Cách bảo quản giày bảo hộ đơn giản giúp tăng độ bền trong môi trường dầu khí năng lượng
Tóm lại, trong môi trường làm việc nhiều rủi ro như ngành dầu khí năng lượng, việc lựa chọn đúng loại giày bảo hộ chuyên dụng đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ an toàn và nâng cao hiệu suất cho người lao động. Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của giày bảo hộ cho ngành dầu khí năng lượng cũng như cách lựa chọn và bảo quản hiệu quả. Với hơn 20 năm kinh nghiệm, Bảo Hộ GA RAN tự hào là đơn vị cung cấp giày bảo hộ uy tín tại Việt Nam, mang đến đa dạng sản phẩm phù hợp với mọi ngành nghề và điều kiện làm việc. Liên hệ ngay GA RAN để được tư vấn và lựa chọn đôi giày bảo hộ tối ưu, đồng hành cùng bạn trong hành trình lao động an toàn và chuyên nghiệp.
Hoàng Lan